Με την πρώτη ματιά το ορθογώνιο νησί της Por-Bajin μοιάζει με φρούριο ή φυλακή. Βρίσκεται σε μια λίμνη στο βάθος της Σιβηρίας μεταξύ του Sayan και του Altai, κοντά στα σύνορα της Μογγολίας.
Πρόκειται για μια περιοχή εντελώς αποκομμένη από τον πολιτισμό. Και κανείς δεν ξέρει ακριβώς την ταυτότητα και τη λειτουργία αυτού του μέρους.
Το όνομα Por-Bajin μεταφράζεται ως “σπίτι από πηλό” και βρίσκεται 3800 χιλιόμετρα από τη Μόσχα. Ανακαλύφθηκε το 1891 και ενώ με τη πρώτη ματιά μοιάζει με φρούριο, λόγω των πανύψηλων τειχών, μάλλον δεν είναι αυτό που φαίνεται. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το κατασκεύασμα περιέχει ένα θερινό ανάκτορο και ένα μοναστήρι. Αλλά κανείς δεν είναι σε θέση να το αποδείξει.
Το 2007 που πραγματοποιήθηκε μια ολοκληρωμένη έρευνα από τους Siberian Times. Ανακάλυψαν λοιπόν αξιοσημείωτες κινεζικές επιρροές – όπως η χρήση συγκεκριμένων τύπων κεραμιδιών για τη διαδικασία του χτισίματος.
Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Por-Bajin, το επίσημο site αυτής της περιοχής, περιγράφει μερικά από τα κύρια ζητήματα που δεν έχουν ακόμη απαντηθεί: «Είναι ξεκάθαρο ότι χτίστηκε κατά την περίοδο του Ουιγούρων Khaganate (744-840).
Ωστόσο, παραμένει ασαφές για ποιο λόγο έχτισαν φρούριο σε ένα τόσο απομονωμένο μέρος – μακριά από οικισμούς και μεγάλες εμπορικές οδούς. Είναι επίσης υπόσυζήτηση αν η περιοχή Por-Bajin ήταν μια κατασκευή που χτίστηκε για λόγους άμυνας, αν δημιουργήθηκε για να λειτουργεί ως βουδιστικός ναός ή αν ήταν απλά η θερινή κατοικία του Khagan (αυτοκράτορα).
Υπάρχει ακόμη και η εκδοχή ότι ένα αρχαίο παρατηρητήριο βρισκόταν εκεί. Τέλος, η αρχιτεκτονική του φρουρίου παράγει, εξίσου πολλά ερωτήματα.”
Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν επισκέφθηκε το νησί με τον πρίγκιπα Αλβέρτο του Μονακό το 2007. Είχε δηλώσει: “Έχω πάει σε πολλά μέρη, έχω δει πολλά πράγματα, αλλά δεν έχω δει ποτέ κάτι τέτοιο.”
Σε εμάς δίδεται η εικόνα ενός Ρωμαικού στρατοπέδου που έγινε μόνιμος οικισμός
Οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν επίσης ίχνη από τοιχογραφίες αλλά και αποκαϊδια από γιγανταίες -ξύλινες- πύλες.
Το μυστήριο έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον παγκοσμίως και όπως είπαμε, υπάρχει ήδη ίδρυμα που ασχολείται με την ερευνά του κλικ ΕΔΩ